Verslag iPres 2010

Vier dagen congres in Wenen over Digital Preservation is dat leuk? Ja. Is het nuttig? Zeker. Al was het alleen al om te weten te komen wat er in Nederland zoals gebeurt. (Zie vorige blogpost). Samen met collega's Maurice van den Dobbelsteen en Hans Hofman togen we naar Wenen en volgden fascinerende lezingen zoals: "Transposition of invariant self-similarities matrices" en "Enabling Integration Patterns for iRODS and Fedora". Niemand zou dat willen missen, toch?
Soms heb je zelfs na zo'n lezing nog steeds geen idee waar het over gaat. Mogelijk een gevolg van het Engels van sommige sprekers, of de wijn van de avond daarvoor. Champagne bij het ontbijtbuffet helpt niet.

Voor nieuwkomers op het gebied van digital preservation is zo'n congres een ideale spoedcursus. PLANETS, PREMIS, METS; na een paar dagen rollen die termen moeiteloos uit je mond en heb je zelfs een redelijk idee wat ze betekenen.
Mensen leren kennen in dat vakgebied kost voor medewerkers van het Nationaal Archief weinig moeite. Zodra je zegt dat je een collega bent van Hans Hofman klaart het gezicht van je gesprekspartner direct op: Hans Hofman kent iedereen. Het avondprogramma helpt ook. Een wijnproeverij, een ontvangst in het historische Rathaus en een buffet in de beroemde Oostenrijkse Nationalbibliothek.

Nog interessant nieuwe ontwikkelingen?
- een presentatie over bit preservation maakte duidelijk dat het Nationaal Archief wat dat betreft nog wel wat werk te verzetten heeft. Net als bij papier is het niet genoeg om digitale bestanden op een plank in een kast van het depot te zetten. Je hebt instrumenten nodig waarmee je het behoud waarborgt en controleert.
- er is open source Digitaal Depot software ontwikkeld door Peter van Garderen:Archivematica. Dit kan wellicht een interessant alternatief zijn voor de dure commerciële software op dit gebied. (Collega Maurice de Rooij heeft inmiddels een testversie geïnstalleerd op het NA!)
- heel aardig vond ik een tool om twitter berichten te archiveren: Twapper Keeper

Nog iets gezien van Wenen?
Wenen is een statige stad met veel hoog-culturele evenementen, zoals aangekondigd in onderstaande affiche. Maar daar heb je allemaal geen tijd voor. Er zijn zoveel belangwekkende en interessante lezingen. Er schijnt wel een collega met een fiets aan de Donau gesignaleerd te zijn.
Die kan volgend jaar de iPres conferentie in Japan wel vergeten natuurlijk.

Voor een impressie van de onderwerpen die aanbod kwamen zie het programma.
Voor een uitgebreider verslag zie de blog van Inge Angevaare van de NCDD. Zij heeft ook een aantal actiefoto's gemaakt van het congres.

iPres 2010 Tutorial Persistent identifiers

Als het Nationaal Archief straks overgaat naar een nieuwe website zullen veel links niet meer werken. Om dit probleem in de toekomst te voorkomen zullen we op de nieuwe website Persistent Identifiers gaan gebruiken. Het zijn links waarvan We kunnen garanderen dat die over tien of twintig jaar ook nog bestaan.
Er zijn verschillende technieken om dit te doen. Ze kwamen ook aan de orde op de iPres tutorial. De belangrijkste zijn:
- PURL
- Handle
- DOI
- ARK
- URN
Het Nationaal Archief heeft gekozen voor handles. Het gebruik van handles wordt ook gepropageerd door DEN.
Nu bleek op de tutorial dat er ook een Europees initiatief is waar Nederland aan meedoet dat juist het gebruik van URN wil stimuleren. So much for communication ;-)

Interessant is ook de manier waarop de National Archives in Engeland omgaan met persistent links. Als een government organisatie een website verandert, wordt de oude gearchiveerd en alle oude urls worden geredirect naar The National Archives. http://www.legislation.gov.uk

boordcomputer

Ik ben nu twee maanden in het bezit van een boordcomputer: zo'n slimme telefoon met internet, GPS, camera, touchscreen enz. enz. en ik moet zeggen dat ik er veel meer mee doe dan ik had verwacht.
Het handigste vind ik de agenda. Ik vergat altijd allerlei afspraken - zoals de tandarts omdat ik na het noteren ervan nooit meer in mijn papieren agenda keek. Nu heb ik altijd op het startscherm mijn eerstvolgende afspraak staan. (Android telefoons zoals de HTC Legend hebben een zogenaamde agenda Widget waarmee je via Google Calender bijvoorbeeld ook je Outlook Calender van werk kan synchroniseren.)

Verders is zo'n boordcomputer uitstekend vermaak in de trein. De dagelijkse twee keer 40 minuten in de trein zijn ideaal om mail te lezen, nieuws te bekijken, Twitters te lezen en Italiaans te leren.

Nu pas begrijp ik ook het nut van rss. Met een rss-reader op de telefoon kun je met één druk op de knop alle nieuwsitems zien die je wilt volgen, zonder dat je allerlei websites hoeft langs te gaan.

En ja, Twitter ... Het is misschien heel oppervlakkig en banaal vaak, maar toch ook wel heel leuk. Tijdens het verkiezingsdebat gaf half Nederland via Twitter commentaar. Het waren er zoveel en het ging zo snel dat het ondoenlijk was om alles te volgen. Maar je hebt geen opiniepeilers meer nodig om vast te stellen welke lijsttrekkers het goed doen.

Voor Italiaans leren gebruik ik een programmaatje dat "Flashcards" heet. Het is het digitale equivalent van de gevouwen briefjes die ik vroeger gebruikte. Op de ene kant staat het te leren woord aan de andere kant het goede antwoord.
Je kan in plaats van een woord ook een fotootje gebruiken. Ook heel leuk.

Samen boeken lezen via Twitter

Jeff Howe een redacteur van Wired is een actie gestart om via Twitter en masse hetzelfde boek te gaan lezen.
Uit een aantal opties is American Gods van Neil Gaiman gekozen.
5 mei 2010 was de officiële start met een heus leesschema. En is er ook een Twitter account 1b1t2010 geopend.
Nu (19 mei) zijn er 7756 volgers. En er zijn dagelijks per hoofdstuk tientallen tweets.
De discussie wordt per hoofdstuk gevoerd door hashtags te gebruiken, bijvoorbeeld:
#1b1t_6c: Discussion of Chapter 6

Ik vind het wel een heel interessant experiment. Hoewel discussiëren in 140 tekens niet meevalt, is het toch heel aardig om met mensen aan de andere kant van de wereld van gedachten te wisselen.




LEESSCHEMA

Week 1 : May 5 - 11
Caveat, Warning for Travelers
Epigraph
Discuss chapters 1, 2, 3.

Week 2 : May 12 - 18
Discuss chapters 4, 5, 6.

Week 3 : May 19 - 25
Discuss chapters 7, 8.

Week 4 : May 26 - June 1
Discuss chapters 9, 10, 11.

Week 5 : June 2 - 8
Discuss chapters 12, 13.

Week 6 : June 9 - 15
Discuss chapters 14, 15, 16.

Week 7 : June 16 - 22
Discuss chapters 17, 18, 19.

Week 8 : June 23 - 30
Discuss Chapter 20 and Postscript.

Evaluatie 23 archiefdingen (#23)

Johoeoeoe! Klaar.
De 23-archiefdingen waren leuk om te doen. Jammer dat het niet onder werktijd kon. Ja, ik weet dat dat wel de bedoeling was, maar ik had daar echt geen tijd en gelegenheid voor.
Ik vond het bloggen zelf leuk en delicious en librarything vond ik handige ontdekkingen die ik nog steeds gebruik.
Vind het ook goed om kennis gemaakt te hebben met twitter, flickr, rss, footnote en wat dies meer zij.
Vind het heel ruimhartig van het MT dat ze heel het NA op de 23-archiefdingen sturen. Om met André van Duin te spreken: "hartelijk bedankt ..."

Vraag me wel een beetje af of het nodig is.
Volgens mij mist het archief voorlopig nog de infrastructuur en content om veel te bieden te hebben op web2.0 gebied. (Met uitzondering van de foto's, overigens).
Maar laten we niet zeuren ...
Lang leven de lerende organisatie!

Mobiele toepassingen (#22)

Ik ben helaas nog niet in het bezit van een smart phone. In mei kan ik een nieuw abonn afsluiten en dan ga ik zeker een iphone o.i.d. nemen.
Vooral het altijd online zijn lijkt me handig, bijvoorbeeld ook met een agenda bijhouden.
Of wij als Nationaal Archief daar al veel te bieden hebben, betwijfel ik (zie vorige blog).
Maar goed, leuk is het wel.
Bij een wandeling door de stad documenten over de stad, huizen, pleinen van het NA te kunnen raadplegen op je iphone, is natuurlijk heel erg aardig.
De interessantste toepassing lijkt mij om oude kaarten kunnen zien van de plek waar je bent ...

archief 2.0 (#21)

De archiefwereld heeft op dit moment nog niet zo heel veel te bieden op web 2.0, volgens mij.
De meeste archieven in Nederland hebben domweg nog niet de digitale basisstructuur die nodig is.
Fundamentele en ogenschijnlijk vanzelfsprekende zaken als: online digitale toegangen, digitale reserverings- en bestelmogelijkheden en scanning on demand hebben we nog niet op orde.
- Wat heeft het bijvoorbeeld voor zin om gebruikers archiefstukken te laten taggen als nog niet alle toegangen en indexen van alle archieven digitaal zijn?
- Hoe kan je online communities inschakelen bij het ontsluiten van archieven als 99,999% van het archiefmateriaal niet online is?
- Wat heeft een bezoeker een chat-functie als hij daarna alsnog naar de studiezaal moet komen om iets te kunnen vinden?

Verhelderend is om de situatie in het archiefwezen te vergelijken met de bibliotheekwereld.
Bibliotheken hebben:
- zeer stringente, algemeen geaccepteerde beschrijvingsregels
- vrijwel alle catalogi digitaal
- vrijwel alle catalogi van alle instellingen in één nationaal portaal
- grote hoeveelheden full text digitaal bronmateriaal zoals digitale tijdschriften, kranten, dvd's, cd-roms
- een infrastructuur om online te zoeken, aan te vragen en te reserveren
- een afgescheiden beschermd gedeelte (achter een login) waarbinnen bibliotheekleden en medewerkers speciaal digitaal bronmateriaal gratis kunnen raadplegen
- volledig operationele en al jarenlang functionerende digitale depots

Archieven zijn natuurlijk veel complexer dan bibliotheken, maar het is denk ik wel goed om je te realiseren dat er nog wel het een en ander geregeld moet worden voor we een rol van betekenis kunnen spelen op het web.

In het voordeel van archieven is dat ze potentieel tot de grootste content providers behoren die er kunnen zijn. En een archief heeft in tegenstelling tot een bibliotheek over het algemeen materiaal dat nergens anders aanwezig is!
In principe dus meer potentie dan bibliotheken!

Ik zie archief 2.0 vooral als een bewustwordingsforum voor nieuwe mogelijkheden.
Leuke en interessante mogelijkheden die we zeker moeten ontdekken en proberen te gaan gebruiken, maar eerst het fundament leggen ...